ปี 2017 ที่ผ่านมา Committee to Protect Journalists หรือ CPJ องค์กรปกป้องนักข่าวซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงกำไรได้เก็บข้อมูลการเสียชีวิตของนักข่าว ทั้งที่มีการยืนยันแรงจูงใจสังหารนักข่าว รวมถึงนักข่าวที่เสียชีวิตซึ่งยังหามูลเหตุไม่ได้ และผู้ปฏิบัติงานสื่อที่ไม่ใช่นักข่าว รวมทั้งสิ้น 72 คน ถือเป็นตัวเลขที่ต่ำที่สุดนับตั้งแต่ปี 2008 เป็นต้นมา

 

 

ทาง CPJ นั้นมีการเก็บข้อมูลสถิติดังกล่าวตั้งแต่ปี 1992 และในปี 2003 ได้เพิ่มข้อมูลผู้เกี่ยวข้องในงานสื่อ แต่ไม่ใช่นักข่าวเข้ามา จากข้อมูลที่ได้ พบว่า ปี 2017 นั้นมีอัตรานักข่าวเสียชีวิตต่ำกว่าปี 2016 ซึ่งมีสื่อมวลชนเสียชีวิตไปทั้งหมด 79 คน โดยภาพรวมในรอบ 2 ปีที่ผ่านมาสื่อมวลชนเสียชีวิตน้อยลงกว่าปี 2015 ที่มีสื่อมวลชนจากโลกนี้ไปถึง 100 คนด้วยกัน

 

ทั้งนี้ CPJ พบว่าปีที่มีสื่อมวลชนเสียชีวิตสูงสุดคือปี 2007 ทั้งหมด 112 คน ส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่อิรัก ขณะที่ปีที่มีสถิติสื่อมวลชนเสียชีวิต หากนับตั้งแต่ปี 2003 เป็นต้นมา ตัวเลขที่ต่ำสุดก็คือปี 2003 นั่นเองคือ 60 คน

 

 

 

สำหรับมูลเหตุที่ยืนยันว่านักข่าวเสียชีวิตเกี่ยวข้องกับงานข่าวนั้น CPJ แบ่งเป็นการเสียชีวิตในพื้นที่ซึ่งมีการสู้รบ การเสียชีวิตจากการได้รับมอบหมายไปทำข่าวที่อันตราย เช่นการจลาจล ม็อบ หรือสงครามระหว่างแก๊ง และถูกฆาตกรรมจากผลของการทำข่าวของตัวเอง

 

โดยในปี 2017 นั้น อิรักเป็นสุสานที่พรากสื่อมวลชนมากที่สุดคือ 10 ราย รองลงมาคือซีเรีย 9 ราย ซึ่งเท่ากับประเทศเม็กซิโกที่มีนักข่าวเสียชีวิตในปีที่ผ่านมาเท่ากัน ขณะที่ชาติในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อนบ้านฟิลิปปินส์ ในรอบปีที่ผ่านมามีสื่อมวลชนเสียชีวิต 3 รายด้วยกัน

 

 

 

ขณะที่ทวีปยุโรป ก็มีนักข่าวเสียชีวิตเช่นกัน ในกรณีของเดนมาร์ก คือนักข่าวอิสระชาวสวีเดนที่ชื่อ Kim Wall ที่เสียชีวิตในเรือดำน้ำประดิษฐ์ที่Peter Medsen ทำขึ้น ตอนนี้เรื่องอยู่ระหว่างการสอบสวนสู่ชั้นศาล ทางMedsen เองถูกตั้งข้อหาฆาตกรรมแล้ว และประเทศมอลตา Daphne Caruana Galizia วัย 53 ปี เสียชีวิตจากการถูกระเบิดขณะขับรถ หลังเปิดโปงข่าวความไม่ชอบมาพากลของนายกรัฐมนตรีในกรณีปานามาเปเปอร์

 

แต่ประเทศในยุโรปที่อันตรายสุดนั้น คือรัสเซีย ที่มีนักข่าวเสียชีวิตไปแล้ว 2 คนในปีที่ผ่านมา อย่างไรก็ดีภาพรวมยุโรปยังเป็นทวีปที่ความปลอดภัยของนักข่าวสูงกว่าทวีปอื่น ๆ แต่ทวีปที่ปลอดภัยสุดของนักข่าวก็คือ ทวีปออสเตรเลีย ที่ไม่มีนักข่าวเสียชีวิตเลย

 

แม้ภาพรวมการเสียชีวิตของสื่อมวลชนในปี 2017 จะน้อยลง แต่การคุมขังนักข่าวในปี 2017 ที่ผ่านมากลับสูงกว่าปีก่อน ๆ คือมีนักข่าวถูกคุมขังทั้งหมด 262 คน มากกว่าปี 2016 ที่ถือว่าตัวเลขสูงแล้ว คือ 259 คน ซึ่งปี 2017 นั้นมีนักข่าวถูกคุมขังมากที่สุดนับตั้งแต่เริ่มทำการเก็บข้อมูลในปี 2008 เป็นต้นมา โดยมีประเทศซึ่งมีการคุมขังนักข่าวทั้งหมด 38 ประเทศ ซึ่งตุรกีมีนักข่าวติดคุกมากที่สุด คือ 73 คนนับตั้งแต่ความพยายามรัฐประหารที่ล้มเหลวของทหารทำให้มีการกวาดล้างประชาชนจำนวนมาก และสื่อมวลชนก็ไม่รอดด้วยเช่นกัน รองลงมาคือประเทศจีน ทั้งหมด 41 คน ด้านประเทศไทยมีข้อมูลการคุมขังนักข่าว 2 คน เป็นใครนั้นเชิญติดตามหาข้อมูลได้โดยพลัน

 

 

มาดูสถิตินักข่าวหายสาบสูญในปี 2017 กันบ้าง พบว่าทั้งหมด 59 คนสูงกว่าปี 2016 ที่มี 56 คน และสูงที่สุดนับตั้งแต่มีการเก็บข้อมูลตั้งแต่ปี 1992 เป็นต้นมา โดยเม็กซิโกมีนักข่าวสูญหายสูงที่สุด 14 คน รองลงมาอิรัก 9 คน

 

หากพิจารณาภาพรวมถือว่าปี 2017 แม้สื่อมวลชนจะเสียชีวิตน้อยลงอย่างมีนัยสำคัญ แต่การคุมขังและนักข่าวสูญหายกลับสูงอย่างน่าวิตก สะท้อนเสรีภาพของสื่อมวลชนที่เสี่ยงอันตรายเป็นอย่างยิ่ง ท่ามกลางความผันผวนของเทคโนโลยีการสื่อสารที่เปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคข่าวสารอย่างมหาศาล

 

ดังนั้นในปี 2018 จึงต้องจับตาดูสถานการณ์เป็นพิเศษว่า สื่อมวลชนจะล้มหาย ติดคุกและสาบสูญ น้อยลงหรือมากกว่าปี 2017

 

เราได้แต่ภาวนาให้เสรีภาพของสื่อมวลชนนั้นดีขึ้น เช่นเดียวกับความปลอดภัยของผู้เกี่ยวข้องกับวงการJournalist ทุกท่านทุกคน เพราะการปิดกั้นคุกคามสื่อมวลชน ถือเป็นการคุกคามปิดกั้นเสรีภาพของคนในสังคมทำให้อดที่จะได้รับรู้ความจริงที่สื่อมวลชนนำเสนอ

 

อันจะเป็นผลเสียต่อประชาชนในประเทศนั้น ๆ เอง

 

-D-

 

ข้อมูลเชิญพิจารณาได้ดังนี้

 

1.ข้อมูลสื่อมวลชนเสียชีวิตในปี 2017

2.ข้อมูลสื่อมวลชนเสียชีวิตตั้งแต่ปี 1992 เป็นต้นมา

3.ข้อมูลการคุมขังนักข่าวในปี 2017

4.ข้อมูลการคุมนักข่าวตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

5.ข้อมูลการหายสาบสูญของนักข่าว

6.รูปแบบการวิจัยหาข้อมูลของ CPJ